آیا میخواهید وقتی پای صادرات یا واردات به میان میآید، دیگر هیچ مشکلی در تقسیم هزینهها، مسئولیتها و ریسکها نداشته باشید؟ در 3 دقیقهی اول این مقاله یاد میگیرید که «اینکوترمز» دقیقاً یعنی چه، کِی مسئولیت و ریسک از فروشنده به خریدار منتقل میشود، و چرا یک اشتباه کوچک در نوشتن شرط فروش میتواند هزینهساز شود، حتی وقتی حرف از اصطلاح سادهای مثل FOB است. این راهنمای عملی طوری نوشته شده که از صفر تا سطح کاربردی پیش برود؛ نه تئوریِ خشک، بلکه چکلیستهای قابل استفاده در قرارداد، نمونههای واقعی و نکات فوری که بلافاصله در مذاکره و اسناد تجاری میتوانید اعمال کنید.
به شما اکیدا پیشنهاد می کنیم که نسبت به استفاده از آن در قراردادهای خود به منظور جلوگیری از ابهام و مشکلات احتمالی اقدام کنید.
فرض کن در یک قرارداد صادرات رب گوجه یا هر کالای دیگری، فقط یک جمله اشتباه مینویسی: «تحویل کالا: FOB بندرعباس»
بهظاهر ساده است، اما همین یک جمله تعیین میکند چه کسی باید کرایه حمل را بدهد، چه کسی بیمه را بخرد، و اگر وسط مسیر کالا آسیب دید، خسارت گردن چه کسی است. اینجاست که «اینکوترمز» وارد بازی میشود؛ به نقل از Incoterms® 2020 – صفحه رسمی ICC، مجموعهای از قواعد استاندارد که اتاق بازرگانی بینالمللی منتشر میکند تا فروشنده و خریدار بدون سوءتفاهم معامله کنند. در یک تعریف کوتاه و کاربردی:
این بخش را خیلیها نمیدانند و همین باعث اختلافهای بزرگ میشود:
اینها خارج از اینکوترمز هستند و باید داخل قرارداد اصلی نوشته شوند. خیلیها اشتباه میکنند و فکر میکنند FOB یا CIF همهچیز را پوشش میدهد، در حالی که فقط بخش حملونقل را مدیریت میکند.
به منظور یادگیری بهتر، پیش از معرفی اصطلاحات اینکوترمز بویژه برای حمل و نقل دریایی، بهتر است که مفاهیم کلی مهم در آن را آموزش دهیم. برخی از مهمترین اصطلاحات اینکوترمز شامل موارد زیر میشود:
تمامی اصطلاحات E / F / C / D اینکوترمز، نکات طلایی کاربردی، ترفندهای عملی و مثالهای واقعی را یکجا داشته باشید. این فایل PDF برای هر کسی که میخواهد صادرات، واردات و بازرگانی بینالمللی را حرفهای انجام دهد، ضروری است.
اینجا کلیک کنید و PDF را دانلود کنیداین لیست همان قواعد رسمیای است که در تمام قراردادهای بینالمللی استفاده میشود. هر اصطلاح سه چیز را مشخص میکند: هزینه، مسئولیت و نقطه انتقال ریسک. این مقاله بر پایه نسخه رسمی 2020 نوشته شده و برای نسخه 2026، بهمحض اینکه ICC اسناد رسمی را منتشر کند، بهروزرسانی میشود.
| گروه | اصطلاحات | مسئولیت فروشنده | مسئولیت خریدار | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| E | EXW | آمادهسازی کالا | حمل، بیمه، ترخیص | خریدار حرفهای |
| F | FCA, FAS, FOB | تحویل به حملکننده | ادامه حمل، ریسک | خریدار با تجربه حمل |
| C | CFR, CIF, CPT, CIP | پرداخت هزینه حمل تا مقصد | ریسک پس از تحویل به حملکننده | خریدار متوسط، صادرات دریایی/چندوجهی |
| D | DAP, DPU, DDP | تمام هزینه و ریسک تا مقصد | تحویل کالا | خریدار تازهکار یا بدون تجربه حمل |
شاید به خواندن این مطالب علاقه مند باشید:
یک صادرکننده کالای غذایی در ایران میخواهد بارش را به عمان بفرستد. اگر مینویسد:
FOB Bandar Abbas
یعنی:
خیلیها فکر میکنند FOB یعنی فروشنده بیمه و حمل را هم انجام میدهد، درحالیکه اصلاً اینطور نیست.
CIF Bushehr یعنی: فروشنده چین باید حمل دریایی تا بندر بوشهر ایران + بیمه دریایی را خودش بخرد. اما ریسک در همان بندر مبدأ (چین) منتقل میشود.
(این نکته را ۹۰٪ تازهکارها اشتباه میفهمند).
یعنی اگر کالا در مسیر آسیب ببیند، بیمه فعال میشود اما مسئولیت ریسک قبلاً منتقل شده است.
فرض کنید شما بازرگان هستید و قرارداد FOB Bandar Abbas دارید:
اشتباه رایج: بسیاری توجه نمیکنند که انتقال ریسک دقیقاً در نقطه مشخص شده در قرارداد اتفاق میافتد و اگر بندر را درست تعیین نکنید، ممکن است هنگام تخلیه یا قبل از بارگیری، مسئولیت بر عهده شما بیفتد.
ترفند طلایی:
اشتباه رایج: بسیاری از بازرگانان تازهکار فکر میکنند وقتی فروشنده بیمه گرفته، ریسک انتقال کالا هم بر عهده فروشنده است. اما واقعیت:
ترفند عملی: حتی اگر بندر مشخص است، جزئیات عملیاتی (بارگیری ناقص، تأخیر کشتی) میتواند مسئولیت را تغییر دهد.
بسیاری فکر میکنند چون فروشنده مسئول است، همه چیز رایگان است. واقعیت: فروشنده باید مالیات، عوارض و هزینههای ترخیص را دقیق محاسبه کند. تازهکارها اغلب با هزینههای پنهان مواجه میشوند.
ترفند عملی:
این محتوا با هدف پاسخدادن به پرسشهای واقعی درباره قوانین و کاربرد اینکوترمز تهیه شده است. اطلاعات حاصل از تجربه عملی نویسنده و بررسی منابع معتبر جهانی است و بهصورت دورهای بروزرسانی میشود.
بخش پشتیبانی
متشکرازتلاشتان درجهت استفهام و درک عبارات واصطلاحات امور بازرگانی
باتشکر-فرهاد.ر.گرکانی
جناب آقای گرکانی
از توجه شما سپاسگذاریم.
ممنون از شما
مفید بود.
سپاس از شما اقای امیری
عالی ، مختصر و مفید
ممنون
فوق العاده عالی بود
سلام . ضمن تشکر از نگارش زیبا و توضیحات شما در خصوص اینکو ترمز و اطلاع ازاحتمال عدم تغییر تا سال۲۰۳۰ زحمات مجموعه قابل تقدیر است .
رامین قبادی حوزه مالی
جناب آقای قبادی
از توجه شما سپاسگزاریم.
ممنون از مطالب مفیدتون ولی DAP و DDP رو توضیح ندادید.
ممنون از مطالب مفیدتون ولی DAP و DDP رو توضیح ندادید.
سلام
پنج ترم مهم از گروه D رو توضیح دادیم.
ساده ترین توضیح از DAP به شرح زیر است:
در اینکوترمز، DAP (Delivered At Place) به معنی “تحویل در محل” است. طبق این قاعده:
فروشنده مسئول حمل کالا تا محل تعیین شده توسط خریدار است و تمام هزینهها و ریسکها را تا آنجا بر عهده دارد، اما مسئولیت ترخیص کالا برای واردات و پرداخت عوارض گمرکی بر عهده خریدار است.
ضمن عرض سلام و درود
با احترام ،توضبحات قوانین اینکوترمز خیلی شفاف و ساده و قابل تفهیم بود.متشکرم از شما
روز خوبی را برای شما آرزومندم
Thanks for the useful information on foreign trade.
بی نظیر بود. فایل pdf اینکوترم هم خیلی کمکم کرد.